Her diyabet hastasında diyabetik ayak gelişmez; ancak bazı durumlar yara oluşma ve tekrarlama riskini belirgin biçimde artırabilir.
Risk düzeyinin bilinmesi, kontrol sıklığının ve koruyucu bakım planının kişiye göre düzenlenmesine yardımcı olur.
- Uzun süreli veya kontrolsüz diyabet
- Önceki ayak yarası veya ampütasyon öyküsü
- His kaybı veya damar hastalığı
- Ayak deformitesi ve uygunsuz ayakkabı
- Böbrek yetmezliği ve sigara kullanımı
Başlıca risk faktörleri
Diyabet süresi, kan şekeri kontrolü, daha önce yara geçirmiş olmak ve sigara kullanımı risk değerlendirmesinde dikkate alınır.
- Ayakta his kaybı
- Damar hastalığı
- Ayak deformitesi
- Nasır veya yara öncesi cilt bulguları
- Önceki ayak yarası ya da ampütasyon
- Son dönem böbrek yetmezliği
- Uygun olmayan ayakkabı
Yüksek riskli hasta grubu
Daha önce ayak yarası veya ampütasyon geçiren; his kaybı, dolaşım bozukluğu ya da son dönem böbrek yetmezliği bulunan kişiler daha yakın ve düzenli profesyonel ayak takibi gerektirir.
Risk düzeyine göre tarama aralığı
IWGDF risk düzeyi klinik ayak muayenesiyle belirlenir. Çok düşük riskte en az yılda bir; düşük riskte 6–12 ayda bir; orta riskte 3–6 ayda bir; yüksek riskte 1–3 ayda bir profesyonel ayak taraması önerilir. Yeni bir sorun gelişirse planlı kontrol tarihi beklenmez.
Sigaranın etkisi
Sigara damarları etkileyerek kan dolaşımını daha da bozabilir; yara iyileşmesini geciktirebilir ve enfeksiyon riskini artırabilir.
Riski azaltmak
Kan şekeri takibi, sigaranın bırakılması, günlük ayak kontrolü ve uygun ayakkabı kullanımı koruyucu planın temel parçalarıdır.
Riskinizi düzenli değerlendirin
Önceden yara ya da ampütasyon, his kaybı, dolaşım sorunu veya böbrek yetmezliği varsa risk sınıfı ve kontrol aralığı sağlık ekibiyle belirlenmelidir.
İlgili içerikler
Bilimsel kaynaklar
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Size uygun değerlendirme ve tedavi hekim muayenesiyle belirlenir.
