Bu kartlar diyabetli bireyler ve yakınları için sade Türkçe ile hazırlanmıştır. Tanı koymaz ve kişisel hekim önerisinin yerini tutmaz. Kartları PDF olarak indirebilir veya randevu öncesi kontrol listesi olarak kullanabilirsiniz.
Günlük bakım
60 saniye
İndirilebilir
Her gün 60 saniyelik ayak kontrolü
- İyi aydınlatılmış bir yerde ayağın üstünü, tabanını ve topuğu kontrol edin; gerekirse ayna kullanın.
- Parmak aralarında çatlak, nem, su toplaması veya yara arayın.
- Yeni kızarıklık, şişlik, ısı farkı, nasır, kanama veya renk değişikliği olup olmadığına bakın.
- Ayakkabının içini taş, dikiş, kıvrılmış tabanlık veya yabancı cisim açısından elinizle kontrol edin.
- Yeni bir değişikliği tarihini not ederek sağlık ekibinizle paylaşın.
- Açık yara veya hızla değişen bir bulgu varsa beklemeyin.
Acil bulgu
Aynı gün değerlendirme
Ne zaman aynı gün yardım alınmalı?
- Yeni açık yara, su toplaması, kanama veya akıntı
- Hızla artan kızarıklık, şişlik veya ısı farkı
- Kötü koku, irin, ateş veya titreme
- Siyahlaşma, morarma ya da ayağın soğuk/soluk olması
- Şekil değişikliğiyle birlikte sıcak ve şiş ayak
Önemli: Diyabete bağlı his kaybında ciddi yara veya enfeksiyon ağrısız olabilir. Ağrı olmaması beklemek için güvenli bir neden değildir.
Günlük bakım
2 dakika
Yıkama, kurutma ve cilt bakımı
Yapın
- Ilık su kullanın; suyun sıcaklığını elinizle veya termometreyle kontrol edin.
- Ayağı ve özellikle parmak aralarını nazikçe kurulayın.
- Kuru cilde ince tabaka nemlendirici sürün.
Yapmayın
- Ayağı uzun süre suda bekletmeyin.
- Parmak aralarına nemlendirici sürmeyin.
- Sıcak su torbası, ısıtıcı ped veya doğrudan ısı kullanmayın.
Korunma
2 dakika
Ayakkabı ve çorap kontrol listesi
- Ayakkabıyı giymeden önce içini yabancı cisim, dikiş veya kıvrım açısından kontrol edin.
- Ayağa uygun genişlikte, sürtünmeyen ve parmaklara yer bırakan ayakkabı seçin.
- Yeni ayakkabıyı kısa sürelerle kullanmaya başlayın; her kullanımdan sonra ayağı kontrol edin.
- Temiz, kuru, sıkmayan çorap kullanın ve günlük değiştirin.
- Ev içinde bile çıplak ayakla yürümeyin.
Yara
İlk adımlar
Yara fark edildiğinde
Yapın
- Yarayı temiz ve kuru bir pansumanla koruyun.
- Üzerine basmayı azaltın ve aynı gün sağlık ekibine ulaşın.
- Yaranın ne zaman fark edildiğini not edin.
Yapmayın
- Nasıra veya yaraya kesici alet kullanmayın.
- Hekim önermeden antibiyotik, asitli nasır ilacı veya bitkisel ürün uygulamayın.
- Yarayı “hava alsın” diye açık bırakmayın.
Risk
Nöropati
His kaybı neden önemlidir?
Diyabete bağlı sinir hasarı; ağrı, sıcaklık ve basıncı daha az hissetmenize neden olabilir. Bu yüzden küçük bir taş, sürtünme veya sıcak yüzey fark edilmeden yaraya dönüşebilir. Günlük görsel kontrol, uygun ayakkabı ve düzenli profesyonel muayene önemlidir.
Risk
Dolaşım
Dolaşım bozukluğu belirtileri
Yürürken baldır ağrısı, dinlenirken ayak ağrısı, soğukluk, solukluk/morarma, tüy kaybı veya iyileşmeyen yara dolaşım değerlendirmesi gerektirebilir. Ayağın aniden soğuk, soluk, ağrılı veya hissiz olması acil değerlendirme gerektirir.
Acil bulgu
Charcot uyarısı
Sıcak, kızarık ve şiş ayak
Özellikle his kaybı olan bir kişide tek ayağın diğerinden belirgin daha sıcak, şiş veya kızarık olması; yara olmasa bile Charcot nöro-osteoartropatisi gibi acil değerlendirme gerektiren bir durumu düşündürebilir. Üzerine basmayı azaltın ve aynı gün profesyonel değerlendirme alın.
Randevu
Kontrol listesi
Görüşmeye hazırlanma
- İlaç ve alerji listenizi hazırlayın.
- Kan şekeri takibi ve son HbA1c sonucunuzu biliyorsanız not edin.
- Önceki yara, ameliyat, damar girişimi veya ampütasyon öykünüzü belirtin.
- Varsa önceki röntgen, MR, kültür ve damar incelemelerini getirin.
- Kullandığınız ayakkabıyı ve basınç azaltıcı cihazı yanınıza alın.
Bilimsel dayanak
Taslak içerik güncellemesi: Ağustos 2026. Canlı yayından önce Prof. Dr. Mustafa Gökhan Bilgili tarafından nihai tıbbi inceleme yapılmalıdır.
