Diyabetik ayak tanısı detaylı klinik muayene ve ihtiyaç halinde ek testlerle konur. Amaç yalnızca yarayı görmek değil, yaranın oluşmasına ve iyileşmemesine yol açan etkenleri belirlemektir.
Kullanılacak testler her hastada aynı değildir; muayene bulguları ve klinik şüpheye göre hekim tarafından seçilir.
- Klinik yara muayenesi
- Damar değerlendirmesi
- Duyu ve sinir testleri
- Gerektiğinde görüntüleme
- Laboratuvar incelemeleri
Klinik muayene
Yaranın yeri ve derinliği, enfeksiyon bulguları, ayak deformiteleri ve basınç noktaları ayrıntılı olarak değerlendirilir.
Damar değerlendirmesi
Ayağın dolaşımı muayene edilir; gerekli durumlarda Doppler ultrason veya başka damar görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.
Sinir ve duyu testleri
His kaybının düzeyi, refleksler ve basınç algısı değerlendirilerek yaralanma riskini artıran nöropati bulguları araştırılır.
Kemik enfeksiyonu şüphesi
Osteomiyelit şüphesinde ilk değerlendirme; eğitimli bir sağlık profesyonelinin uyguladığı kemik temas testi (probe-to-bone), düz röntgen ve ESR, CRP veya prokalsitonin gibi inflamasyon belirteçlerinin birlikte yorumlanmasını içerebilir. Bu değerlendirmeye rağmen kuşku sürerse MR tercih edilir; bilgisayarlı tomografi rutin sonraki adım değildir ve MR uygun değilse uzman tarafından alternatif görüntüleme seçilir.
Laboratuvar testleri
Enfeksiyon göstergeleri ve kan şekeri düzeyi gibi parametreler, genel klinik tabloyla birlikte değerlendirilir.
Tanı yalnızca fotoğrafla konmaz
Fotoğraf ön değerlendirmeyi destekleyebilir; kesin tanı ve tedavi planı için klinik muayene ve gerektiğinde testler gerekir.
Muayeneye nasıl hazırlanabilirsiniz?
Diyabet tanı tarihinizi, kullandığınız ilaçları, önceki ayak yaralarını ve geçirdiğiniz ameliyatları not edin. Varsa güncel tetkikleriniz ile eski görüntülemelerinizi yanınıza alın. Yeni bir tetkik gerekip gerekmediği, bu bilgiler ve muayene birlikte değerlendirildikten sonra belirlenir.
Görüşmede duyu kaybı, dolaşım, ayak şekli ve yaranın özellikleri ele alınabilir. Hangi testin neden istendiğini ve sonucunun tedavi kararını nasıl etkileyebileceğini sorabilirsiniz. Tek bir test bütün soruları yanıtlamaz; bulguların birlikte yorumlanması kişisel planın temelini oluşturur.
İlgili içerikler
Bilimsel kaynaklar
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Size uygun değerlendirme ve tedavi hekim muayenesiyle belirlenir.
Ek okuma: NIDDK ayak sağlığı · NICE NG19 · AAOS hasta rehberi
